Όταν χιπστερ ιντερνετικοί αστέρες σε (προ)καλούν να δουλέψεις δωρεάν

image001(87)Διαβάσαμε ένα πολύ ωραίο κείμενο για την απλήρωτη εργασία στον χώρο των γραφιστών από το σάιτ ΣΚΡΑ-punk και το αναδημοσιεύουμε. Ένα κείμενο που βάζει και αυτό το λιθαράκι του στην απαγκίστρωση από τις λογικές της απλήρωτης εργασίας με τον μανδύα του οπαδού που κάνει κάτι εκτός του παραδοσιακού πλαισίου, αλλά μιλάει και δεικτικά για τον ιντερνετικό αστέρα Mikeius, έναν αδιανόητο τύπο όπου μαζί με διάφορους άλλους, βρήκαν το ίντερνετ ως πεδίο δόξης λαμπρό για να προβάλλουν την αυτοαναφορικότητά τους που ζέχνει κομπλεξισμό και σεξισμό.

Γ.Φ.

Ο Mikeius και το τέλος της εργασίας

Έχεις ταλέντο στην γραφιστική και στο Photoshop; Έισαι άνεργος; Την βρίσκεις να δουλεύεις σε projects από τα οποία δεν αμείβεσαι, με σκοπό να γεμίσεις το βιογραφικό σου, ώστε να έχεις τα προσόντα για να προσληφθείς σε άλλα αντίστοιχα projects αμισθί; Την βρίσκεις, τελικά, με τους φαύλους κύκλους; Αν ναι, τότε ο διαγωνισμός του Mikeius είναι για σένα!

Εδώ, ο –αναμφίβολα ταλαντούχος– Mikeius προκηρύσσει έναν διαγωνισμό σε συνεργασία με το Unity Shop στο The Mall Athens. Σύμφωνα με τους όρους, οι υποψήφιοι πρέπει να στείλουν ένα ολόκληρο δημιουργικό –όχι απλά ένα logo δηλαδή– με συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές, με στόχο όχι κάποιο fan project ή την διακόσμηση του καφενέ του χωριού, αλλά ένα κανονικό εμπορικό κατάστημα μέσα σε ένα κανονικό εμπορικό κέντρο.

Σύμφωνα με τον ίδιο τον Mikeius σε σχόλιο κάτω από το βίντεο, ο διαγωνισμός αφορά «ερασιτέχνες που έχουν καβλα με Photoshop. Άμα ήταν να πληρώσω κανονικό γραφίστα, στο μπούτσο μου, το φτιάχνω κι εγώ σε 5 λεπτα. Το θέμα ειναι να το κάνουν fans που ΓΟΥΣΤΑΡΟΥΝ ΤΗ ΦΑΣΗ και θα ήθελαν να δουν τη δουλειά τους να εκτίθεται σε πολλά ματια καθημερινά».

Όπως έγραψε και ένας σχολιαστής ως απάντηση, στην λογική του Mikeius κανονικός γραφίστας είναι μόνο αυτός που δεν ζητάει αμοιβή. Ο ενθουσιώδης ερασιτεχνισμός είναι ο μανδύας υπό τον οποίο το Unity Shop θα κάνει την δουλειά του μέσω του Mikeius. Αλλά δεν μένει εκεί: σιγά μην προσλάβει κανείς κανονικό (=όχι τζάμπα) γραφίστα όταν μπορεί να εκμεταλλευτεί κάποιον, για τον οποίο το κριτήριο είναι να ΓΟΥΣΤΑΡΕΙ ΤΗ ΦΑΣΗ. Τα δε δύο υπογεγραμμένα μπλουζάκια που θα δοθούν στον νικητή μαζί με την ευκαιρία η δουλειά τους «να εκτίθεται σε πολλά μάτια καθημερινά» είναι η κορωνίδα της ξεφτίλας του όλου πράγματος.

Όπως έχει δηλώσει και ο ίδιος ο Mikeius, από την δραστηριότητά του ως κωμικός ζει –και μπράβο του. Και προφανώς δεν προσφέρει δωρεάν τις υπηρεσίες του, όπως βλακωδώς τονίζει ένας σχολιαστής στο βίντεο, απλώς η φύση της δουλειάς του είναι τέτοια, που δεν πέφτει κάποιο άμεσο οικονομικό βάρος στον καταναλωτή –ας είναι καλά το Youtube με τις διαφημίσεις των 5 δευτερολέπτων που μας προκαλούν εμφράγματα αν έχουμε ξεχάσει τα ηχεία ανεβασμένα. Αφού λοιπόν δεν προσφέρει ο ίδιος τις υπηρεσίες του δωρεάν, γιατί να τις προσφέρει ο τάδε «ερασιτέχνης» γραφίστας; Η απάντηση είναι ο ερασιτεχνισμός του Ίντερνετ.

Περίπτωσεις όπως ο διαγωνισμός του Mikeius δεν είναι σπάνιες. Συχνά σε projects που είτε τρέχουν διαδικτυακά είτε προωθούνται διαδικτυακά, διάφορες εργασίες σκεπάζονται είτε με το πέπλο του fun/fan, είτε με μια χομπίστικη αύρα. Οι γραφίστες/σχεδιαστές/κομίστες υποφέρουν εντονότατα σε αυτό το επίπεδο. Προσοχή: εδώ δεν μιλάμε ούτε για δουλειά σε πλαίσιο προσωπικής/φιλικής/οικογενειακής χάρης, ούτε για projects που είναι καθαρά ερασιτεχνικά, όπως –ελπίζουμε όχι για πολύ ακόμα– το περιοδικό που διαβάζετε τώρα. Μιλάμε για κανονικές εργασιακές υποχρεώσεις, που συνεπάγονται και κανονικές οικονομικές υποχρεώσεις. Επιπλέον, δεν αναφέρομαι σε περιπτώσεις χαμηλής αμοιβής, αλλά σε αυτόματη κατάταξη της εργασίας που έκανε κάποιος στο πλαίσιο του ΓΟΥΣΤΑΡΟΥΜΕ ΤΗ ΦΑΣΗ, αφαιρώντας έτσι το εργασιακό περιεχόμενο και τις συνακόλουθο οικονομικό.

Κακά τα ψέματα, αφενός το καθεστώς εργασίας από το σπίτι, στο οποίο υπάγονται πλέον πολλοί εργαζόμενοι –κυρίως ελεύθεροι επαγγελματίες– αφετέρου η εσκεμμένη σύγχυση μεταξύ ανάληψης ενός έργου και της γνήσια χομπίστικης παράθεσης λ.χ ενός σχεδίου στο Deviantart, ευνοούν τις περιπτώσεις όπως αυτή του Mikeius. Τα πλεονεκτήματα, δηλαδή, της εργασίας από το σπίτι μπορούν να αποτελέσουν ταυτόχρονα λίπασμα για την εδραίωση αυτής της λογικής. Πολλοί, είτε μικρής ηλικίας, είτε αβαθούς κρίσης, είτε και τα δύο, θα σπεύσουν να φάνε ώρες επί ωρών μπροστά στο Photoshop, μπας και επιλεγούν.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα με όλα αυτά είναι πως διαμορφώνεται σταδιακά ένα καθεστώς αλήθειας, σύμφωνα με το οποίο δεν είναι καν μέσα στον ορίζοντα της σκέψης κάποιου ότι θα μπορούσε να εργάζεται επί πληρωμή και όχι επειδή ΓΟΥΣΤΑΡΕΙ ΤΗ ΦΑΣΗ. Περιπτώσεις όπως το νέο προϊόν του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου, το περιοδικό Γκρέκα, δηλαδή έντυπα χωρίς συντάκτες, που λειτουργούν μόνο στη βάση του περίφημου πια internship, είναι απλώς το υλικό αντίστοιχο του 18χρονου «μη κανονικού γραφίστα» που ζητάει ο Mikeius.

Μπορεί να μην συνδέεται άμεσα με το ζήτημα, αλλα δεν μπορεί κανείς να μην σκεφτεί ότι ο άνθρωπος που έβγαζε πύρινες καταγγελίες κατά της απαρχαιωμένης λογικής των παραδοσιακών ΜΜΕ και μιλούσε με πάθος υπέρ της bottom-up λειτουργίας του Youtube, κάνει πλέον ραδιοφωνική εκπομπή στον σταθμό του Μαρινάκη. Ας ελπίσουμε, τουλάχιστον, εκεί να μην πληρώνεται σε υπογεγραμμένα μπλουζάκια.

 

 

2 comments

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: